Ngā Tautuhinga, Ngā Wā me te Hanganga Ao i roto i te Aroha

Kei tēnei wāhanga e kapi ana i ngā taiao, ngā wā o mua, me ngā tikanga hanganga o te ao e tohu ana i ngā kōrero aroha puta noa i ngā momo wāhanga me ngā ahurea.

Rapua ngā kupu hei whakamārama i ngā wā (Regency, Victorian), ngā wāhi me ngā āhuatanga (tāone iti, taone nui, moutere), ngā ture o te ao momo (paranormal, dystopian), me ngā ritenga ahurea me pāpori hoki e whakamārama ana i ngā mahere kōrero me ngā whiringa o te tangata.

Ahurea Mana me te Whakataetae

Ko te ahurea mana me te whakataetae e whakamārama ana i ngā pūnaha pāpori e whakamana ana i te mana tangata i te nuinga, iētahi wā kua herea ki te whānau, ki te rangatiratanga, ki ngā tūranga ira tangata; mā ngā whakataetae whaimana rānei ritenga e tiakina ana tēnei mana, ā, ētahi wā ka puta ki ngā whakataetae kino. I roto i ngā pakiwaitara aroha, ka waihangia ēnei tikanga i ngā kōwhiringa uaua, ngā taumata mōrearea, me ngā hurihanga nui mō ngā tangata me ngā whanaungatanga.

Ahurea o te Salon

Ko te ahurea o te salon e tohu ana i te tikanga pāpori—i te nuinga o te rautau 17 ki te 19 o Europā—te whakahaere hui kore mana, e whakawhiti ana te kōrero, te toi, me ngā take tōrangapū. I roto i ngā pūkākā aroha, he taiao whai rawa tēnei mō te kōhungahunga, te whakataetae, me te whakaatu i ngā tangata.

Ahurea o te whaiāipo

Ko te ahurea o te whaiāipo e whakaatu ana i ngā ture pāpori, ngā ritenga, me ngā tūmanako e whakatau ana i te huarahi e whai tangata ai i ngā hononga aroha i tētahi wā, i tētahi wāhi, i tēnei hapori. Ka kapi tēnei i ngā mea katoa mai i ngā tapuwae tuatahi me ngā kaitiaki ki te tuku taonga, ngā whakaaturanga aroha i te marea, me ngā wā e whakaaetia ana mō te here.

Gaslamp Fantasy

Ko Gaslamp Fantasy tētahi momo kōrero aroha e pai ana mō te tāngata aroha, e whakakotahi ana i ngā āhua o te wā Victorian/Edwardian me ngā tikanga pāpori ki ngā mea mākutu ōrite. E aro ana ki te taiao, ki ngā tikanga, me te ngaro ake i te hangarau ōhanga, hei waihanga wāhi mākutu, kākahu, mō ngā pūāhua aroha.

Hītori kē

Ko te hītori kē e whakaarohia ana ngā mea pea i tupu mēnā i rere kē ngā wā o te hītori, ā, ka waihangia tētahi hītori mōkī e mōhiotia ana me ngā ture hou. I roto i te aroha, ka whakarerekēhia ngā tikanga pāpori, ngā mana, me ngā aukati kia taea ai ngā kōrero aroha te toro ki ngā taumata hou me ngā tūmanako hou.

Ko te Wā Georgian

Ko te Wā Georgian (tata ki ngā tau 1714–1830) he wā hītori i Ingarangi e kapi ana i ngā rangatiratanga o ngā Kīngi George tuatahi e whā, e mōhio ana mō ōna tikanga pāpori motuhake, ngā kākahu, me ngā taiao e whakaawe ana i ngā pūrākau aroha. I roto i ngā pūrākau, ka whakangaohia e tēnei wā ngā whare whenua, ngā pōkārehe e rama ana, te tikanga o te here, me te aroha e kuhu mai ana i te tuhituhinga.

Medieval Period

Ko te Wā Waenganui e tohu ana ki te tata ki ngā rautau 5–15 i Uropi, ā, he taiao rongonui tēnei wā mō ōna whare kōhatu (castles), te aroha ki te rangatira, me ngā hierarchies pāpori. I te pakiwaitara, ka whakamahia tēnei wā hei papamuri mō te rangatiratanga, ngā mōkōhā i whakarārangitia, me ngā raru ā-pāpori-ā-iwi.

Ngā Ara Hokohoko me te Caravanserai

Ko ngā ara hokohoko he huarahi roa, i runga i te whenua me te wai, e whakamahia ana ki te nekeneke i ngā taonga, ngā tāngata, me ngā whakaaro; ko ngā caravanserai he whare noho o te huarahi e whakaruruhau ana i ngā karavāna me ngā mea haere.

Ngā Hanganga o te Whānau me te Iwi

Ko ngā hanganga o te whānau me te iwi he pūnaha o te whanaungatanga, te rangatiratanga, me ngā ture hapori e whakarite ana i ngā rōpū tangata ki roto i ngā wāhanga e hono ana, ki ngā kawenata, ki ngā tikanga, ki ngā pono. I roto i te hanganga ao aroha, ka whakakotahi ēnei hanganga ki te waihanga i te pono ki a rātou, ngā whanaungatanga e whakaaetia ana, me ngā tautohetohe e puta ake.

Ngā Hapori whakapapa ā-wahine me ā-tāne

Ko ngā hapori whakapapa ā-wahine me ā-tāne he pūnaha pāpori e tohu ana i te whakapapa, te taonga tuku iho, me te tuakiri o te whānau mā te raina o te wāhine rānei te raina o te tāne, e whai wāhi ana ki wai he whenua, ki tēhea te rōpū whānau e noho ana ngā tamariki, me te āhua o te kāinga e whakaritea ana.

Ngā Kooti Pūrākau me ngā Kooti Fae

Ngā kooti pūākau me ngā kooti fae he rōpū whāiti o ngā mea ā-wairua e whakahaere ana i tētahi ao makutu me ngā tikanga; e kī ana ki ngā kawenata, te kawa, te ataahua, me ngā ture makutu kāore i te mōhio, ā, e whakairi ana i ngā here, ngā whakahāwea, me ngā mea e akiaki ana i te kotahitanga me te tupu o te aroha.

Ngā Kāhui me te Rōpū Kaihokohoko

Ko ngā kāhui he rōpū whakahaere nō ngā kaihanga me ngā kaihokohoko e whakatakoto paerewa, e whakaako tauira, e tiaki āheitanga o ngā mema; ko te rōpū kaihokohoko te hunga kaihokohoko rangatira e whakahaere ana i te hokohoko, me te awe ki te hapori. Kāore e kore, ka hanga rātou i te ōhanga, te tūnga ā-tangata, me te oranga o ia rā i ngā wā hītori me ngā ao waihanga.

Ngā Kāwanatanga Pakihi me ngā Megakōpura

Ko ngā kāwanatanga pakihi me ngā megakōpura he taiao e pupuri ana ngā kamupene tūmataiti i te mana pēnei i te kāwanatanga, e whakarite ana i te ture, te ahurea, me te oranga o ia rā. I roto i ngā kōrero aroha, ka waihangia ēnei taiao ngā mana kaha nui, ngā wehewehe o te rangatiratanga, me ngā wāhanga o te ao mō te whakairo i te ao.

Ngā Kīngi o ngā Moutere me ngā Pae Moutere

Ko ngā kīngi o ngā moutere me ngā pae moutere he wāhitau kōrero e waihangia ana e te noho ki roto i ngā moutere kotahi anake, ki ngā raupapa moutere hoki, ā, e noho ana hei wāhi mō ngā ahurea, tōrangapū, me ngā pūnaha taiao motuhake. He tino rongonui ēnei i roto i ngā romā mō te mōrearea o te noho takitahi, te ataahua o te wāhi, me ngā aukati ki te aroha kua waihangia mō te aroha.

Ngā Pūnaha Herehere

Ko ngā pūnaha herehere he whakarōpūtanga pāpori-ōhanga hierarhi, e mōhiotia ana i ngā wā o te ao, i te wā i whai wāhi ai te whenua, te pono, me te ratonga e here ana ki ngā rangatira, ki ngā kaitautoko, me ngā kaimahi whenua. I roto i te hanganga whakaaro romance, ka waihangia ēnei pūnaha i ngā karaehe mārama, ngā kawenata, me ngā here ture e hanga ana i ngā kōwhiringa me ngā tautohe a ngā tangata.

Ngā Pūnaha Mākutu (Whakairo o te Ao)

Ko te pūnaha mākutu te kohinga ture, puna kaha, utu, me ngā herenga e whakahaere ana i te mākinanaga i roto i te ao kōrero. I te whakairo ao mō te aroha, ka whakatūtia e tēnei pūnaha ngā tūanga, ngā aukati, me te aronga wairua o ngā whanaungatanga.

Ngā Taunga me Ngā Wāhi Moana

Ko ngā taunga me ngā wāhi moana ngā wāhi kōrero e arotahi ana ki ngā taunga, ngā poti, me te noho o te taha takutai—ngā wāhi e tūtaki ai te wai ki te whenua, ā, ka hurihuri te wā o ngā mea i roto i ngā tai. E whakarato ana ki ngā kaituhi aroha he whānui o te nekehanga, te mōrearea, ngā ara pāpori, me ngā taipitopito o te wheako hei whakakaha i te kare-ā-roto me te mahere.

Ngā Ture mō te tuku taonga

Ko ngā ture tuku taonga ngā ture e whakatau ana ki tēhea tangata ka whiwhi taonga, taitara, me te moni i muri i te matenga o tētahi. I roto i ngā kōrero, ka whakaritea ēnei ture i ngā taumata, ngā ngākau huna, me ngā hiahia—nō te mea, i ngā kōrero romance o mua me ngā pūrākau whānau.

Ngā Tūranga Mahi me ngā Taiao o te Pakanga

Ko ngā tūranga mahi me ngā taiao o te pakanga he horopaki kōrero i reira ka whakaritehia ngā mahi o ngā tangata, me ngā tūpono o te pakanga ki roto i ngā whanaungatanga, ngā kōwhiringa, me ngā tūpā o te aroha. Mā ngā tūranga ngaiotanga me ngā pēhanga o te wā pakanga e waihanga ana i te herekore, te tere o ngā take, me te hōhonutanga o te mōhio aroha i roto i ngā kōrero aroha.

Ngā Whakahaere whakapono me te Hīkoi ki ngā Wāhi Tapu

Ko ngā whakahaere whakapono ko ngā whare karakia, ngā whare wānanga, me ngā wāhi tapu e whakahaere ana i te wairua; ko te hīkoi ki ngā wāhi tapu he haerenga whai tikanga ki aua wāhi tapu. Mā tēnei e whakakotahi ana i ngā tikanga pāpori, ritenga, me te nekeneke o te tangata—he taputapu whai kiko mō te tautohetohe, te whakarerekē, me te āhua o ngā kōrero aroha.

Ngā kāinga i muri i te ao kua pakaru

Ko ngā kāinga i muri i te ao kua pakaru he hapori e waihangatia ana i muri i tētahi kaupapa nui i whakakore te ao, mai i ngā tāone pakari ki ngā karavāna e hīkoi ana. E waihanga ana te ora o ia rā, ngā ture pāpori, me ngā tūātoru aroha i waenganui i ngā tangata i roto i tētahi pūrākau mō te oranga.

Ngā pou whakamua o te rohe me ngā pou koroni

Ko ngā pou whakamua o te rohe me ngā pou koroni he noho iti, i te nuinga o te wā kei te pito o ngā rohe e nui haere ana, ā, ko ngā tāngata noho, ngā hoia, ngā kaihokohoko, me ētahi atu tāngata e tūtaki ana. E kōrero ana ēnei wāhi mō te kore taonga, te mōrearea, me te whakapā ahurea, ā, i roto i ngā pūrākaitanga aroha, ka kaha ake te taumaha o ngā tūānga me ngā here ā-hāte, ā, ka mārama ake te mea nui o ngā whanaungāngā ki te mea whai kiko, ki te mea nui.

Ngā rangatira whenua

Ko ngā rangatira whenua he roopu tangata rangatira nō te whenua e noho ana i runga i te moni whiwhi mai i ngā wāhi pāmu mō te rohe, ā, e whai mana ā-rohe ahakoa kāore e whai taitara rangatira. I ngā kōrero aroha, ka waihangia e rātou ngā taiao, ngā ture, me ngā tautohetohe mō te whenua, te taonga tuku iho, me te tūnga pāpori.

Ngā raruraru o te whare rangatira

Ko te raruraru o te whare rangatira te whatunga o ngā mea huna, ngā hono, ngā whakataetae, me ngā nekeneke pāpori e puta ana i roto i ngā whare o te rangatira, nō te rangatiratanga rānei. I roto i te aroha, ka whakakipakipa te pēhanga kare-a-roto tiketike me ngā wero uaua mō ngā mōhioha.

Ngā taiao o Plantation me Hacienda

Ko ngā taiao o Plantation me Hacienda he papakāinga nui o ngā wāhi whenua—he mea kitea i roto i ngā romā hītori me ngā romā o tēnei ao—e whakaatu ana i te taonga, te mana whenua, me ngā āhua pāpori. E whakarato ana i te āhua kaha me ngā mōrearea dramatiki, engari he hītori kolonial e hiahiatia ana te manaaki, te rangahau, me te whakaute ki ngā hapori pāpā.

Ngā tāone o te takutai me te tai

Ko ngā tāone o te takutai me te tai he hapori iti e poroporoaki ana ki te takutai — ki ngā taunga ika, ki ngā one one, ki ngā toka. E whakatō ana te moana i te ao o ia rā, te ahurea, me te aroha. I roto i ngā kōrero, ka whakarato ēnei tāone iētahi taiao mārama, e pai ana mō ngā kōrero piri ki te ngākau.

Primogeniture me te Entailment

Ko te primogeniture he punaha e tuku ai ki te tama matua o te whānau (i te nuinga, te tama rangatira) te mana ki te whare me te taonga o te whānau; ko te entailment he here ture e pupuri ana i taua taonga ki runga i tētahi raina whakaputa. Mā ētahi rāua punaha ka hanga te mana o te pūtea, whenua, me te rangatiratanga o te whānau i roto i ngā whakatipuranga.

Pōkai hītori

Ko te pōkai hītori he whakakotahitanga o ngā taiao hītori tūturu, ngā kaupapa, me ngā tikanga pāpori o tētahi wā ki ngā mea māngere, mīharo, rānei ētahi ture whakaputa e hurihuri ana i te noho me te aroha o te tangata.

Rangatira me ngā taitara rangatira

Ko te rangatiratanga me ngā taitara rangatira e pā ana ki ngā pūnaha o te rangatira whai taitara me te hapori e karapotohia ana e rātou—ngā rangatira nui (dukes), ngā earls, ngā barons, me ētahi o ētahi ōrite—ko ō rātou tūnga, ngā ture mō te tuku iho, me ngā tikanga o te whare rangatira e hanga ana i te mana, te whanaungatanga, me te ingoa. He wāhanga noa iho ēnei hanganga ki roto i ngā pūrākau romance, e waihanga ana i te rerekētanga o te kāwanatanga, ngā kawenga, me ngā kōrero tuku iho mō te tuku iho.

Rautaki Haerenga (Stagecoach, Railways, Steamships)

Ko te rautaki haerenga—Stagecoaches, Railways, me Steamships—e tohu ana ki ngā punaha transportation i whakarereke i te huarahi e nekehia ai te tangata ki waenga i ngā wāhi, me ngā kōrero mō te aroha, te wehe, me te whakahokinga. I roto i ngā pūkaitira aroha, nā ēnei momo e waihanga ana i te taiao, ngā pāpori, me ngā huarahi o te pakiwaitara mō ngā tūtaki, ngā aukati, me ngā whakahokinga.

Roaring Twenties

Ko te Roaring Twenties e tohu ana ki ngā tekau tau o te tau 1920, he wā o te hurihanga pāpori nui, te jazz, me te ātaahua i muri i te Pakanga Ao Tuatahi. I roto i ngā kōrero romance, he wā tino pai tēnei mō ngā pūrongo mō te herekore, ngā oranga muna, me te mōrearea.

Space Opera and Planetary Romance

Ko Space Opera me te Planetary Romance e rua ngā momo kōrero-ā-rōpū e noho ki tua atu o te Whenua: ko te Space Opera e arotahi ki te ao nui, ki te wāhi whetū, me te melodrama, ā, ko te Planetary Romance e aro ki ngā haerenga tata, whakamīharo ki runga i tētahi ao kē o te whetū. E pā ana ki te mea mīharo, ngā taumata mōrearea, me te kare-a-roto kua whakahokia—mō ngā kōrero aroha nui e hāngai ana ki ngā wāhanga nui.

Taiao Steampunk

Ko te taiao Steampunk he whakakotahitanga o ngā huarahi o te rautau 19 me te wā Victorian ki ngā hangarau e whakaarohia ana e te steam, me ngā hangarau retro-futuristic i tāpirihia ki te papakāpe pāpori. He ao humo, pūkā e pupuhi ana ki ngā gears, ki ngā top hats me ngā corsets, ā, ka taea te aro ki te aroha i waenga i ngā rererangi, ngā ruma mīhini, me ngā tiraha hāora.

Taiao o te wā tata

Ka whakatakotohia te taiao o te wā tata ki te kōrero ki ngā tau kei mua ake i tēnei rā, ā, e mōhiotia ana te hangarau me ngā huringa pāpori hei toronga o te wā o nāianei. He mārama ki te tangata ki te mea, engari he rereke ki te waihanga kōwhiringa hou, ngā tautohetohe, me ngā wāhanga o te ao.

Taone iti

Ko te taone iti te taunga o te aroha ki roto i tētahi hapori poto e piri tahi ana, ā, e mōhiotia ana ngā huarahi matua, ngā whare kai ā-rohe, me ngā kanohi e mōhiotia ana—i reira ka āraihia ngā whanaungatanga me te kōrero hei whakakapi i te pūrākau.

Taone-nui me te Taone Cyberpunk

Ko te taone-nui he taiao tāone nui, e noho tata ana te tangata; ko te taone cyberpunk he momo motuhake o te taone-nui e tohu ana i te hangarau tiketike, te kore ōrite tino, me te taiao noir e whakamāramahia ana e te neon. Mā rāua tahi ka whakarato i tētahi taiao whai rawa mō ngā kōrero aroha e whakakotahi ana i te rahi o te pae, te wairua, me te raru ō-iwi.

Taonga tuku me ngā kirimana whakapārua

Ko ngā taonga tuku me ngā kirimana whakapārua he whakarite ā-hītori me ā-ahurea e whakatakoto ana i ngā kupu pūtea, rawa, me ngā ture e pā ana ki tētahi whakapārua—i te nuinga o te wā, e whakaaweawe ana ki te tangata e whakapārua ana me te take o te whakapārua.

Te Hapori o te Whare Kanikani

Ko te Hapori o te Whare Kanikani e tohu ana ki te ao pāpori i hangaia ki runga i ngā kanikani mana, ngā kaupapa mōwā, me ngā ture, ngā tūranga, me te ritenga e whakahaere ana i te tangata ki te tangata me te pēhea o ngā hononga e waihanga ana i roto i ngā romānga o mua me te ao pāpori.

Te Rōpū Kaimahi o te Kāinga me te Tūnga o te Kāinga

Ko te Rōpū Kaimahi o te Kāinga me te Tūnga o te Kāinga e tohu ana i ngā taumata, ngā tūranga, me ngā ture pāpori e whakahaere ana i ngā kaimahi o te kāinga i ngā wā o mua me i roto i ngā mea pakiwaitara.

Te Wā Tudor

Te Wā Tudor (tua 1485–1603) ko te wā i rangatira ai te hītori o Ingarangi nā ngā rangatira Tudor, e mōhiotia ana mō te noho kaha o te kooti rangatira, te hurihuri o te whakapono, me ngā huānga kakahu motuhake—he taiao whakahihiko mō ngā pūrākau aroha e kiki ana i ngā here tōrangapū me te here ā-iwi.

Te taiao āianei

Te taiao āianei e whakatakoto ana i tētahi aroha ki te ao o nāianei (ka tata ki te wā o mua, ki te wā Kei mua pea), mā te whakamahi i te oranga hou, hangarau, me ngā ritenga hapori hei papamuri mō te kōrero. E arotahi ana ki te reālitiki o ia rā me te mārama ā-ahurea kia mārama ai ngā hononga ki te tangata o tēnei ao.

Te taunga o te kāinga tuawhenua

Ko te taunga o te kāinga tuawhenua e whakakī ana i te kōrero ki te hapori iti e noho ana ki roto i ngā whare iti, ki ngā pāmu, ki tētahi wāhi kōkā kei te pokapū, ki te mākete, ā, mā te tata, me ngā tikanga ā-rohe e hanga ana i te kaupapa, te ahua, me ngā hononga tangata. Ka taea te taunga te mea pai te noho, te ātaahua rānei, engari e mārama tonu ki te tata ki te tangata me ngā tikanga ā-rohe.

Tūāhua Taone me te Taone Nui

Ko te Tūāhua Taone me te Taone Nui he papamahi mō te kōrero aroha i roto i tētahi taone nui, rānei rohe metropolis, e waihanga ana i te rahi o te taone, ngā hapori me ngā waiata o te taone ki ngā tangata me ngā whanaungatanga. E arotahi ana ki te noho nui, te kanorau, te neke haere, me ngā tae o te ngākau o te noho taone.

Wā Edwardian

Ko te Wā Edwardian e tohu ana i te wā o te rautau tekau o te raki, tata ki te rangatiratanga o King Edward VII (nō 1901–1910, ā, i te nuinga ki ngā tau i mua i te Pakanga Ao Tuatahi). E mōhiotia ana mō ngā kakahu ātaahua, ngā tikanga pāpori e huri haere ana, me ngā hangarau hou tuatahi i hurihia ai te oranga o ia rā me te aroha.

Wā Elizabethan

Ko te Wā Elizabethan e tohu ana i te rangatiratanga o Kuīni Elizabeth I (1558–1603), ā, he wā hītori rongonui mō te aroha nā te noho kooti whakaari o tēnei wā, ngā tikanga ā-hapori tino here, me te ahurea taonga mārama.

Wā Napoléoni

Ko te Wā Napoléoni e tohu ana ki ngā tau i piki ake a Napoleon Bonaparte ki te rangatiratanga i Parani (tata ki te 1799–1815) ā, i whakarerekētia te Uropi mā te riri, tōrangapū, me te ahurea. I roto i ngā pūrākau aroha, ka whai taumata tiketike tēnei—te mana hōia, te panoni pāpori, te haerenga, me ngā salon ātaahua—e whakaputa wheako kaha ake ai te tautohe o te wairua me te whakaari.

Wā i muri i te Pakanga

Mā te Wā i muri i te Pakanga e kīa ana ki ngā tau i muri tata i tētahi pakanga nui — i te nuinga o te wā, mai i ngā mutunga o ngā tau 1940 ki ngā tau 1950 — i reira e hanga ana ngā hapori, e huri ana ngā tūranga ōhanga, me te ora o ia rā e kī ana ki te mea pai, me te ānōti. I roto i ngā pūkāro o te kōrero aroha, he wāhi mātua tēnei mō ngā kōrero mō te whakahokinga, te whakahou, me ngā pānga roa o te pakanga.

Wā i waenganui i ngā Pakanga

Ko te Wā i waenganui i ngā Pakanga e tohu ana i ngā tau i waenga i te Pakanga Ao Tuatahi me te Pakanga Ao Tuarua (tata ki te 1918–1939), he wā mō te hurihuri o te hapori, ngā here hou, me te mamae roa e whakarerekētia ai te ao o ia rā me te aroha. I roto i ngā pūrākau, he taiao whakaaweawe mō ngā kōrero mō te whakahoutanga, te ataahua, me te mamae ngākau i raro i te pō.

Wā o Victoria

Ko te Wā o Victoria (1837–1901) te wā i rangatira ai te Kuīni Victoria ki Ingarangi, e mōhiotia ana mō ngā tikanga pāpori kaha, ngā wehenga ā-pāpori kaha, me tētahi ahurea taonga whai rawa e whakakoi ana i te kōrero aroha. I roto i ngā kōrero aroha, ka whakarato tēnei wā i ngā taiao ātea, ngā taumata pāpori teitei, me te tautohe o ngā kawa, ingoa, me te tūnga whānau.

Wā o te Regency

Ko te Wā Regency te nuinga o Ingarangi o te tīmatanga o te rautau 19 (tangohia 1811–1820), e tohu ana e ngā ture pāpori motuhake, ngā huāhua, me ngā tikanga whakawhanaunga i hanga ai ētahi o ngā tauira romance rongonui. Koinei te taiao i mārama ai ngā pūrākau a Jane Austen, ā, he papa pārekareka mō te romance hītori.