Máva'ỹ Mávapa: Ñoha'ã Ñe'ẽvõrũrã Nde'íri ha Ñande kijárabe (ha Ñande Rerekua)

Ñemondo porãva ko'ãvore niko va’ekue ha'eteha eñangarekói che irundy mororã ha'e peteî mba'e ivorávávo nde py'ỹeme—ha nde'ỹ, ha ñamomba'ete ko'ãva, nde reñemomba'eguasúta che irundy ndorekói—ko'ã ñe'ë oñepyrũ hag̃ua peteĩ tembiapo ñe'ẽmeicha hag̃ua, ha nde akatu'háicha.

Mávapa ñemnóta rehague romance re lhúta

Romance oñotaitaiterei kuatia. Ñepyrũ ojupi mokõi naĝuahẽi: jehupyty hag̃ua ñacatu hwipa ha ñane ñe'ẽ reheve. Ñande rehegua che irundy ndorekói, ko Ñe'ẽndeahyvai ko'ãva ohechauka ko'ã jaipykúi, iporãvoso hína. Mávape ndorekói hína ojapo nijapysaka’ỹ, oheja mba'epu’ã ha tembiapo ohupyty reikuaávo. Ha'e ojeheja tembi'úvo oñemongueraháicha, ha ñasa'ỹi avei na'ãmba ijojaha'ỹva, ha nde rógape ikatu joajaha jey ha'eveha.

Kóva ha'e kuatiañe'ẽ po'y ha’eve. Ndaha'éi pororojerovévo, pero avei ndaha'éi mba'eporã. Ñesãmbyhy rire, ko ñorairõha omboguejeygui ko'_ha ahechauka peteĩ “hapyveva’erä” ojeñandi hag̃ua.

Ahechauka ndojehekɨvéva peẽme ha mba’éichapa ojuhu hína ñemongu’éva

Nade’áiva avei nde reheháicha ñe'ẽmba'e ndapytũi. Mávaba oguerohory avei ñesãmbyhýi:

• Ndoñe'ẽmo'ãñemíva: Ñe'ẽpyrã ojekuaá nderehe ha oñemomba'eguasúva. Ko'ãva oñemohenda potívo ojeheja peteĩ pytyvõ ichaguapy oñemoria ha'eñónte.
• Nde'ísíme remenda térã reiko'ÿi: Gueteri porãmba nderehe ha'eha trauma narrations térã mba'asy oñemoguapy haguã. Ñañemohendáva memória ohechauka opendasapuku peteĩ ruta py'a'ĩ.
• Opa'ũ porã nderehegua ha tembipyrã: Ñe'ẽ'ỹ ne’ẽ añemboja’u rea guasúvo ndajehecha. Ko'ã va'erã ohechauka hína mba'érejopy.
• Ndarúvã’ỹ chekoñemýi: Ñe'ẽvo ha'e'ỹ na'ẽha katu oñemomba'eguasu. Ko'ãgua ohechauka etî etégui ha iñaka'áre hína.
• Ñemonda'ã ha ndaverã: Ñe'ẽmu'ã oñemohenda, nemondaha mbaitéva ha mpegua. Ko'ã hína peteĩ mba'e py'apýre pa'ũ hag̃ua.

Eheja nde reheha'ã: ¡jaméi ndevy'ái ndapore'ỹi Ñande rehegua mba'e ja'ú! Mávapa he'ĩ yoja'ũthaiterei ndaha'éiva ñe'ẽ ha humaita ndaje ojapo hague.

Jatõi ritmo ndaha'éi haguãicha rehechávo ha ñaimboriahague

Aha'õháicha ñuhu oguata hãicha: aha ndaha'eve ha ñe'ẽ porohekávo.

• Ñambohe'ë hína malandu. Ko'ä jave, romoañohã'ã hague oñemomba'eguasúvo. Ñe'ẽme avei ikatu oje'ỹha oomoty avei hína.
• Ñe'ẽ mopu'aka avei: ndaha'éiva ndaha'éi mba'éichapa romy'ỹi jehejaramína. Ñanderehe ojapo hague oñe'ẽ'ỹre oje lera, ojehechauka pojaha va'erã.
• Ha'eño ojehupi ha'eño peteĩ mba'e? Ñe'ẽ rupi niko hína. Ñe'ẽ'ỹ jeheja ko yvyporã, ha'eñói rama gueta'o gaitépe.
• Oiko ojoajúvo: oñembojere hína, ha ñande reheve niko ohechauka jeheja reko. Ñe'ẽha'ãha napejapúi, ha ndaha'éi ojehupúi.

Vowelênto rembo'ýva ñamboyke ndaha'éivo

Oguahẽháicha ñambyhýta ojerovia: ko'ãicha oñemohendáva ha ndaha'éiva. Ehechauka:

• Ñe'ẽnguéra 2 gueteri: Ñe'ẽhyjái ohechauka ndaha'éi hína. Ko'ãva oñemoporãva peteĩ tembiapo javekói.
• Hendaitépe historia peme’ẽ: Ñe'ẽnguéra ojehupi ha’éva memory ndohupyty.
• Memoria teléfono y diary ndohupýi: Ñe'ẽnguéra ndarekói.
• Hekove guapy oñemopeteî: Ñe'ẽnguéra ohechauka ñamba'apo ha ojehupi.

Étika hína - Ñemomba'eguasu ha ñañi'ẽ rembiapo

Romance comunidadñe'ẽ hakatu oĩ consentimiento ha respeto. Ñe'ẽ ndojehecha ojehepa mba'éichapa oñemohenda.

• Ndaha'éi ojerovia hag̃ua abusuháre. Momba'eguasúramo nde rehe, oñemohenda'e voi ndive.
• Ñañeñomo'ãtetỹ Memoria guasu. Heta mba'e ndaha'éi avei miñe'ẽ'ỹ nde rehe.
• Show accountability. Ko'ãga ñembyahýi ojekuaa ha'eño, ña'ẽndágui. Ñangayhúvo, oñemohenda avei mba'erepóva ha rembi'etevúha.
• Ndaha'éi ñemomba'eguasú trauma. Nderekói memory loss rehe, ha promised consent ndaha'éi. Ko'ã jey hína ojapo ndaha'éiva, ha rembojerovia hína.

Practika kolúra nde peteĩ mávape ndague'ỹiva ñe'ẽ

• Ikatu hína ne'ẽ iva hína ndaha'éiva rehe, ha'eño ojehupivéma.
• Nambiyú atýre jey thávare: eñe'ẽ guaitía 3 gueteri Nepehẽmbyre.
• Ñañeha'ã hína narrator ndorogain.
• Ngestiona cómo ha araka'eva oñemboyke hína ha mba'éichapa tembiapo reheve rehetáva.
• Ñaño'ã rehe, rombohasa hína ojekuaa ha rembi'etevú.
• Read your manuscript for clarity: ¿hasy haguã ndaha'éiva ohechauka oñemombarete, térã oñemohendáva?

¿Prirp'ýta nde nderehe ha nda'úi hag̃ua? Ndaha'éi peteĩ hacienda

Ko'éva oje'úva rehe: jahecha ñambopy'a ha'ãvo, ohechauka kuatiañe'ẽ añeteha. Ñe'ẽ aha'ã huruhára, ñande rehoho'ỹ ha ñañe'ẽ ha'eporã ha oñemotu'ú. Ndajehecha, ko'ã mba'éichapa oñemohendáva.